cự tộc
Định nghĩa
- Danh từ:
- Gia tộc lớn, dòng họ có thế lực: "cự tộc" chỉ một gia tộc hoặc dòng họ có quy mô lớn, thường có nhiều thành viên, giàu có và có ảnh hưởng trong xã hội. Từ này thường được dùng trong văn cảnh lịch sử hoặc cổ xưa.
- Dòng họ quyền quý, có truyền thống lâu đời: "cự tộc" còn ám chỉ những dòng họ danh giá, có địa vị cao trong xã hội phong kiến.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong thời phong kiến, cự tộc thường nắm giữ nhiều ruộng đất và quyền lực. (Các gia tộc lớn thời xưa thường sở hữu nhiều tài sản và ảnh hưởng.)
- Dòng họ Nguyễn là một cự tộc có tiếng ở vùng này. (Dòng họ Nguyễn là một gia tộc lớn và danh giá trong khu vực.)
- Sự suy tàn của cự tộc đánh dấu một thời kỳ đổi thay trong lịch sử. (Sự suy yếu của các gia tộc lớn phản ánh sự thay đổi xã hội.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "cự tộc thế phiệt": gia tộc lớn có quyền lực và thế lực lâu đời, thường dùng để chỉ tầng lớp quý tộc hoặc địa chủ.
- Các cự tộc thế phiệt thời xưa thường chi phối cả vùng đất rộng lớn. (Những gia tộc có thế lực lớn thời xưa thường kiểm soát nhiều vùng đất.)
- "cự tộc hào môn": gia tộc giàu có và quyền quý, thường được nhắc đến trong văn học cổ.
- Chuyện tình giữa chàng thư sinh và con gái cự tộc hào môn là đề tài quen thuộc trong truyện cổ. (Câu chuyện tình yêu giữa người học trò nghèo và con gái dòng họ quyền quý là chủ đề phổ biến.)
Biến thể và từ gần giống
- Tộc (danh từ): dòng họ, gia tộc.
- Tộc họ Trần có nhiều người tài giỏi. (Dòng họ Trần có nhiều nhân tài.)
- Đại tộc (danh từ): gia tộc lớn — đồng nghĩa gần với "cự tộc", nhưng "cự tộc" mang sắc thái cổ xưa hơn.
- Đại tộc họ Lý từng thống trị vùng này. (Gia tộc lớn họ Lý từng cai trị khu vực này.)
- Tiểu tộc (danh từ): gia tộc nhỏ — trái nghĩa với "cự tộc".
- Tiểu tộc thường không có nhiều ảnh hưởng trong làng xã. (Gia tộc nhỏ thường ít có quyền lực.)
Từ đồng nghĩa
- Đại gia tộc: gia tộc lớn, có quy mô và thế lực.
- Hào tộc: dòng họ giàu có, quyền quý.
- Thế gia: gia đình có truyền thống lâu đời, danh giá.
Thành ngữ liên quan
- Cự tộc vọng tộc: gia tộc lớn và có danh tiếng.
- Các cự tộc vọng tộc thường được kính trọng trong xã hội xưa. (Những gia tộc lớn và có uy tín thường được tôn vinh trong xã hội cổ.)